Президент Қасым-Жомарт Тоқаев журналистерге берген сұхбатында Конституциялық соттың шешіміне сәйкес, Президент ретінде қайта сайлануға заң жүзінде құқығы бар екенін айтты. Алайда Мемлекет басшысы 2029 жылғы сайлауға қатысуы немесе кезектен тыс сайлау өткізу мүмкіндігі туралы нақты жауап беруге әлі ерте екенін жеткізді. Оның айтуынша, қазіргі басты міндет – ел алдында тұрған ауқымды мәселелерді шешу, әлеуметтік нысандар салу және халықтың игілігіне жұмыс істейтін экономикалық саясатты жалғастыру.
(Сурет: ҚР ОСК алынды)
Мемлекет басшысы сондай-ақ Ұлттық қор қаражатын азаматтардың игілігіне пайдаланудың маңызын атап өтіп, Қазақстандағы экономикалық өсімнің байқалып отырғанын айтты. Президент елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтай отырып, дамуға қарай бет алғанын да атап өтті.
Осы ұстанымдардың саяси маңызын, Президенттің сайлауға қатысты жауабын және елдің қазіргі даму басымдықтарын саясаттанушы Ардақ Монтаевпен талқыладық.
- Мемлекет басшысы Конституциялық соттың шешіміне сәйкес, Президент ретінде қайта сайлануға заң жүзінде құқығы бар екенін айтты. Осы шешімнің құқықтық және саяси маңызы қандай?
- Меніңше, бұл жерде ең маңыздысы – Мемлекет басшысының өзі де атап өткендей, мәселенің заң аясында нақты айқындалуы. Конституциялық сот тиісті шешім қабылдады және соған сәйкес Президенттің қайта сайлануға заң жүзінде құқығы бар екені айтылды. Бұл – ең алдымен, конституциялық нормалардың қолданылуына қатысты құқықтық айқындықтың бар екенін көрсетеді.
Саяси тұрғыдан алғанда, Президенттің өз сөзіне назар аудару маңызды: ол өзінің қайта сайлану мүмкіндігінен бұрын ел алдында тұрған ауқымды міндеттерді орындауды алдыңғы орынға қойып отыр. Яғни қазіргі кезеңдегі негізгі басымдық – сайлау туралы болжам жасау емес, елдің дамуын қамтамасыз ету, әлеуметтік нысандар салу және халықтың игілігіне жұмыс істейтін экономикалық саясатты жалғастыру.
- Мемлекет басшысы алдағы уақытта еліміз алдында тұрған ауқымды міндеттерді орындауға басымдық берілетінін айтты. Осы кезеңде саяси реформалардың жалғасуы мен алдағы сайлау процесіне қатысты қандай өзгерістер күтіледі?
- Бұл сұраққа Президенттің сұхбаттағы позициясы тұрғысынан қарасақ, қазіргі уақытта басты назар нақты нәтижелерге бағытталып отыр. Мемлекет басшысы сайлаудың қашан өтетініне немесе өзінің оған қатысатынына қатысты нақты болжам жасауды ерте деп санайды. Оның орнына ол Қазақстан алдында тұрған ауқымды міндеттерді шешуге басымдық беретінін айтты.
Менің ойымша, бұл – саяси күн тәртібін елдің ұзақ мерзімді даму мақсаттарымен байланыстыруға мүмкіндік беретін ұстаным. Президент атап өткендей, Қазақстанды үлкен құрылыс алаңына айналдырып, ең алдымен азаматтарға қажетті әлеуметтік нысандар салу, экономикалық өсімді жалғастыру және халықтың игілігін қамтамасыз ету маңызды. Сондықтан қазіргі кезеңде саяси процестердің өзінен бұрын елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының нақты нәтижелері басты назарда тұр.
- Қазақстанда жүргізіліп жатқан саяси жаңғыру үдерісі қоғам мен мемлекет арасындағы байланысты нығайтуға қандай жаңа мүмкіндіктер береді?
- Президенттің сұхбатында қоғам мен мемлекет арасындағы байланыстың ең маңызды негіздерінің бірі – халықтың игілігіне бағытталған нақты мемлекеттік саясат екені байқалады. Мемлекет басшысы Ұлттық қордың қаражатын жай ғана ұстап отыруға қарсы екенін айтып, қаржы халық пен азаматтардың игілігіне қызмет етуі керек екенін нақты атап өтті.
Меніңше, бұл ұстаным мемлекеттің экономикалық ресурстары мен қоғамның нақты қажеттіліктерін барынша жақындастыруға мүмкіндік береді. Әлеуметтік нысандардың салынуы, азаматтардың тұрмыс сапасына бағытталған жобалардың жүзеге асуы – қоғам мен мемлекеттің ортақ мақсаттарын айқындайтын маңызды факторлар.
- Құрылтайдың бір палаталы заң шығару органы ретінде қалыптасуы заң шығару процесінің тиімділігі мен жеделдігіне қалай әсер етеді?
- Бір палаталы Құрылтайдың тиімділігін бағалағанда, ең алдымен, оның елдің жаңа даму кезеңіндегі міндеттерді жүзеге асыруға қаншалықты мүмкіндік беретінін ескеру қажет. Ал Мемлекет басшысының осы сұхбаттағы ұстанымы бойынша қазіргі кезеңде басты міндет – Қазақстанның даму қарқынын сақтау және азаматтардың игілігіне бағытталған ауқымды жобаларды іске асыру.
Осы тұрғыдан алғанда, заң шығару органының жаңа форматы ел алдында тұрған міндеттерді шешуге қажетті құқықтық негізді қалыптастыруға қызмет етуі тиіс. Яғни Құрылтайдың тиімділігі оның құрылымымен ғана емес, қабылдайтын шешімдерінің қоғамның нақты қажеттіліктеріне қаншалықты жауап беретінімен өлшенеді. Ал қазіргі негізгі бағдар – бейбітшілікті сақтау, экономикалық өсімді жалғастыру және халықтың игілігіне жұмыс істейтін мемлекет құру.
Mezgil.kz
